Pin It

Każdemu, kto strzela z krótkiej broni palnej na strzelnicy zdarzyło się kiedyś jakieś mniej lub bardziej skomplikowane zacięcie, chciaż terminy takie jak ?fajka? czy ?podwójne doładowanie? mogą brzmieć w tej chwili jeszcze obco.

Niestety spora liczba strzelców, ćwiczy jedynie sytuacje, kiedy wszystko idzie gładko. Takiego osobnika można rozpoznać po tym, że kiedy pojawi się najprostsze nawet zacięcie broni, jest on w stanie szybciej rozebrać pistolet na części niż wykonać kilka prostych ruchów aby kontynuować strzelanie.

 
SKĄD BIORĄ SIĘ ZACIĘCIA

Jeszcze nie tak dawno temu niektóre służby i formacje preferowały rewolwery ponad pistolety. Powodem była ich większa niezawodność mimo innych wad, jak chociażby niewielka pojemność bębenka. Faktem jest, że w przypadku rewolweru problem zacięć prawie nie istnieje. Jeżeli pojawi się sytuacja, w której wadliwy nabój nie zadziała, wystarczy ponownie ściągnąć język spustowy, następuje obrót bębenka, i kolejny nabój ?pojawia się? w miejscu wadliwego.

Zwiększona niezawodność współczesnych konstrukcji strzeleckich oraz niezaprzeczalne zalety pistoletów samopowtarzalnych, spowodowały prawie całkowite wyparcie rewolwerów jako broni będącej na wyposażeniu służb i formacji mundurowych. W ślad za tym także sportowcy, a nawet osoby posiadające broń do obrony osobistej, coraz częściej sięgają po pistolety. Najbardziej niezawdone współczesne pistolety potrafią oddać ponad tysiąc strzałów bez pojedynczego zacięcia. Przynajmniej tak podają producenci. Dlaczego więc na strzelnicach widać Glocki czy inne pistolety uważane za niezawodne potrafiące zacinać się bardzo często? Pomijając uszkodzenia mechaniczne czy wadliwą amunicję jako marginalne przypadki, w większości sytuacji wina leży po stronie samego strzelca, ale o tym nieco później.

 
DWIE SZKOŁY

Wielu instruktorów twierdzi, że podczas wysokiego poziomu stresu człowiek nie jest w stanie drobiazgowo ocenić sytuacji, dlatego schematy wykonywanych czynności powinny być maksymalnie uproszczone i oparte o czyności wykonywane niemal automatycznie. W tym wypadku wszystkie możliwe do usunięcia awiarie i zacięcia broni dzielimy na dwie kategorie.

Kategoria pierwsza obejmuje wszyskie sytuacje, które możemy usunąć prostą sekwencją ruchów ? dobijająć magazynek, a następnie odciągając zamek w celu wprowadzenia nowego naboju do komory.

 

SEKWENCJA UPS (TAP-RACK-ASSES)

Jest to tzw. sekwencja Uderz-Przeładuj-Strzelaj (Tap-Rack-Bang), polegająca na uderzeniu w magazynek, odciągnięciu zamka i oddaniu strzału, czy też coraz częściej Uderz-Przeładuj-Sprawdź (Tap-Rack-Assess) ( uderzenie w magazynek ? przeładowanie poprzez odciągniecie zamka ? ponowna ocena sytuacji). Pierwsza sekwencja błędnie sugeruje, że zawsze po usunięciu awarii broni musi paść strzał, stąd też coraz większa popularność drugiej nazwy.

 
GŁÓWNE PRZYCZYNY POWSTAWANIA ZACIĘĆ I AWARII:

- nabój nie został wprowadzony do komory ? przyczyną może być nieprzeładowana broń, przypadkowe wciśnięcie przycisku zwalniacza magazynka podczas strzelania, zakłócenie pracy zamka poprzez nieprawidłowe ułożenie dłoni, elementy ubioru czy wyposażenia, zużyta sprężyna magazynka; 

- nastąpiło niecałkowite domknięcie komory nabojowej ? spowodowane jest najczęściej silnie zabrudzoną bronią, niewłaściwym operowaniem bronią w czasie strzelania z wykorzystaniem zasłony lub poprzez porty lub też próbą wprowadzenia do komory naboju ze zdeformowanym pociskiem czy łuską;

- powstała tzw. fajka (wyrzucana z komory łuska została przechwycona przez powracający zamek) ? przyczyną może być zakłócenie pracy zamka, zakrycie okna wyrzutowego podczas strzału, strzelanie z tzw. ?miękkiego nadgarstka? (nieblokowanie nadgarstka w czasie strzelania), uszkodzony pazur wyciągu, czy element odpowiedzialny za odbicie łuski;

- pomimo wprowadzenia nowego naboju do komory po ściągnięciu języka spustowego nie pada strzał ? wadliwa amunicja, lub zbyt mała energia iglicy uderzającej w spłonkę spowodowane zabrudzeniem zgromadzonym w gnieździe iglicy.

 

DOUBLE FEED / FAILURE TO EXTRACT

Kategoria druga obejmuje dwa często mylone ze sobą zdarzenia nazywane z języka angielskiego odpowiednio double feed oraz failure to extract.

Pierwsze z nich, czyli double feed (podwójne doładowanie) ma miejsce, kiedy powracający po strzale zamek usiłuje wprowadzić jednocześnie dwa naboje do komory nabojowej. Przyczyną jest najczęściej mechaniczne uszkodzenie bądź zużycie sprężyny lub podajnika w magazynku. 

Failure to extract to zdarzenie kiedy po strzale łuska nie zostanie wyrzucona z komory nabojowej, a powracający zamek powoduje próbę wprowadzenia nowego naboju. Przyczyną może być uszkodzony lub silnie zabrudzony pazur wyciągu, pęknięcie łuski w komorze, uszkodzona kryza łuski, zakłócenie pracy zamka, zakrycie okna wyrzutowego łusek w czasie strzału, nieprawidłowe usunięcie innej awarii (fajka),lub korzystanie ze zbyt słabej amunicji.

 

USUWANIE PODWÓJNEGO DOŁADOWANIA METODĄ KLASYCZNĄ

Bez względu na powyższe rozgraniczenie, oba zacięcia określa się często jako double feed czyli podwójne doładowanie. Procedura usuwania obu jest identyczna.

Po tym jak pierwsza sekwencja (tap-rack-asses) nie rozwiązała problemu zgodnie z procedurą należy: 

1. Odciągnąć zamek i zablokować go w tylnym położeniu

2. Wciskając przycisk zwalniacza magazynka wyjąć magazynek z pistoletu

3. Kilkakrotnie przeładować pistolet odciągając zamek, aby nabój (łuska) został usunięty z komory

4. Wprowadzić nowy magazynek do pistoletu (w ostateczności ten sam jeżeli jest tylko jeden)

5. Przeładować broń i ocenić sytuację, czy konieczne jest dalsze prowadzenie ognia

 

 ALTRERNATYWNE METODY

Powyżej opisane metody są skuteczne, jednak czasami zbyt wolne.

Na pewno są godne polecenia dla tych, którzy nie mają zbyt dużo czasu do poświęcenia na trening. 

Tych, którzy pracują z bronią na co dzień, szkoli się często zupełnie inaczej. Wiadomo, że najszybszym sposobem usunięcia awarii czy zacięcia jest przejście na broń zapasową. Co jednak jeżeli takie rozwiązanie nie jest możliwe?

Chociaż wielu zna powtarzaną na co niektórych kursach mantrę ?kontrola celu, kontrola broni, kontrola otoczenia?, którą powtarza instruktor po każdej serii oddanych strzałów, to bardzo często szkoleni nie rozumieją jej sensu i wykonują czynności niewłaściwie.

Podane poniżej metody alternatywne są szybsze, jednak ich zastosowanie wymaga od strzelca stałej kontroli statusu broni. Czy to oznacza skupienie uwagi wyłącznie na broni i oderwanie jej od celu lub rejonu zagrożenia? W żadnym wypadku. Wystarczy po strzale lekko unieść lufę pistoletu co pozwala na błyskawiczną kontrolę zamka w rejonie okna wyrzutowego, aby ocenić co dzieje się z bronią. Doświadczony strzelec nie musi nawet przenosić punktu skupienia wzroku do momentu kiedy wszystko działa jak należy. Po tym jak broń przestaje działać następuje automatyczna niemal ocena sytuacji poprzedzona wizualną kontrolą broni.

 

SYMPTOM - REAKCJA

Sama idea polega na rozpoznaniu symptomów każdej awarii czy zacięcia i zareagowaniu w sposób zapewniający najszybsze jej usunięcie. Wszystko działa na zasadzie symptom ? reakcja

1. Jeżeli po ściągnięciu języka spustowego nie pada strzał (zwykły opór języka spustowego ) reakcją jest klasyczny TAP-RACK-ASSES (UPS).

2. Gumowato pracujący język spustowy bez widocznej przekoszonej łuski w oknie wyrzutowym to symptom niedomkniętego zamka (Zamek lekko przesunięty ku tyłowi) Wystarczy wówczas uderzyć w tył zamka lub dopchnąć zamek kciukiem w wypadku pistoletu z kurkiem zewnętrznym i można kontynuować strzelanie.

3. Przy zacięciu typu ?fajka? z widoczną łuską wystającą z okna zamka wystarczy jednym ruchem dłoni zmieść wystającą łuskę.

4. Gumowaty spust, oraz zamek z szeroko otwartym oknem i widoczną amunicją oznacza podwójne doładowanie i także w tym wypadku istnieją metody szybsze niż klasyczna.

 
PODWÓJNE DOŁADOWANIE NA BOJOWO 

Zamiast blokować zamek w tylnym położeniu tracąc czas wystarczy wcisnąć przycisk zwalniacza magazynka wyrywając jednocześnie magazynek z gniazda. Następnie przeładować kilka razy, wprowadzić nowy magazynek, przeładować po raz kolejny - wprowadzając nabój do komory i można kontynuować strzelanie w razie potrzeby.

Do właściwego wykonania powyższej techniki strzelec musi mieć możliwość uchwycenia stopki magazynka znajdującego się w pistolecie. Niektóre pistolety (np. H&K) posiadają specjalne wycięcia na chwycie pistoletowym ułatwiające wykonanie tej czynności. Dla innych pozostaje własnoręczne wykonanie takich wycięć co często widać u użytkowników pistoletów GLOCK lub zakup powiększonych stopek do magazynków.

Cała sekwencja ruchów zajmuje znacznie mniej czasu niż automatyczne wykonanie TAP-RACK-ASSES, a po tym jak nie zadziała usunięcie double feed tradycyjną metodą.

 

TECHNIKA SPORTOWA

Istnieje jeszcze szybsza metoda, jednak polecałbym ją bardziej do sportu, ponieważ może nie zadziałać w wypadku magazynka zabrudzonego. Większość pistoletów ryglowanych poprzez przekoszenie lufy umożliwia jednoczesny ruch zamkiem i wyrzucenie magazynka. Wystarczy wówczas jednocześnie wcisnąć przycisk zwalniacza magazynka i kilkakrotnie ruszyć zamkiem (przeładować) aby usunąć podwójne doładowanie. Po usunięciu zacięcia należy wprowadzić nowy magazynek, przeładować i można kontynuować strzelanie.

Jak już pisałem powyżej, metoda ta nie zadziała przy zabrudzonym magazynku oraz w pistoletach posiadających w swej konstrukcji nietypowe rozwiązania jak np. rygiel wahliwy w pistolecie Beretta 92FS.

Poza opisanymi powyżej  standardowymi typami awarii i zacięć, istnieją jeszcze dwie o których należy wspomnieć.

  

PĘKNIĘTA ŁUSKA

Czasami pęknięta w komorze łuska uniemożliwia usunięcie zacięcia poprzez przeładowanie (odciągnięcie zamka do tyłu). Także w tym wypadku istnieje rozwiązanie umożliwiające szybkie usunięcie tego nietypowego zacięcia.

Trzymając lewą dłonią zamek ?nakładką? (zamek uchwycony tuż za oknem wyrzutowym łusek czterema palcami oraz kłąbem dłoni), należy uderzyć silnie w chwyt pistoletowy otwartą prawą dłonią, tak jakbyśmy chcieli wypchnąć go do przodu. Pazur wyciągu pozostaje zazwyczaj zaczepiony o kryzę rozdętej łuski, tak więc nie powstanie double feed i podane rozwiązanie wystarczy, aby przywrócić pistolet do działania.

 
UWAGA SQUIB !

Istnieje jeszcze jedno bardzo niebezpieczne zjawisko, o którym trzeba wspomnieć pomimo tego, że występuje ono bardzo rzadko ? tzw. squib. Zdarza się, i to nie tylko w wypadku amunicji elaborowanej przez strzelca, że ładunek prochowy ulegnie niepełnemu spaleniu lub zadziała jedynie spłonka. Powstała w ten sposób energia wystarczy, aby wprowadzić pocisk w gwint lufy. Jest jednak zbyt mała aby pocisk opuścił lufę. Sam odgłos wystrzału jest na tyle słaby, że może zostać niezauważony. Ruch zamka w takim wypadku nie następuje.

Jeżeli strzelec błędnie uzna to zjawisko za jedną z wcześniej opisanych awarii i wykona procedurę TAP-RACK-ASSES (UPS), po czym momentalnie odda kolejny strzał bez dodatkowej kontroli broni, dojdzie do rozdęcia lub rozerwania lufy broni z możliwym poważnym zranieniem strzelającego.

Byłem kiedyś świadkiem takiego zdarzenia. Podczas treningu w pistolecie kolegi (HK USP) wystąpił squib. Strzelający, nieświadomy popełnianego błędu, dobił magazynek, przeładował broń, po czym oddał kolejny strzał. Na szczęście dla niego pistolet zadziałał tak jak został zaprojektowany. Zamek wraz z częściowo rozdętą lufą wyleciał do przodu, zaś dolna część szkieletu wraz z metalową wstawką wzmacniającą od wewnątrz szynę do montażu akcesoriów ?zawinęły? się na dłoni strzelającego pochłaniając energię i nie powodując obrażeń. Jak się potem okazało wszystkie odłamki rozdętej lufy bezpiecznie wychwycił zamek. Odnaleziona silnie okopcona łuska jednoznacznie wskazała przyczynę uszkodzenia broni. Squib spowodowała amunicja fabryczna.

Wiadomo, że nie będzie czasu na sprawdzanie lufy w sytuacji zagrożenia życia, jednak sportowca taka sytuacja powinna skłonić do przerwania strzelania. Łuska wyrzucona z pistoletu w wyniku ręcznego przeładowania po zaistnieniu squib?a, jest silnie okopcona z racji częściowego spalenia prochu.

Zaobserwowanie słabego wystrzału podczas ściągnięcia języka spustowego po którym nie następuje ruch zamka, lub usunięcie mocno okopconej łuski po takim nietypowym zacięciu powinno skłonić strzelca do natychmiastowego rozładowania broni i sprawdzenia przewodu lufy przed kontynuowaniem strzelania. 

Pin It